Ατυχήματα με γουρούνες: Χρειάζεται ειδικό δίπλωμα; Τι γίνεται στους δρόμους

Το τραγικό δυστύχημα στην Κέρκυρα ανοίγει ξανά τη συζήτηση: Είναι οι «γουρούνες» παιχνίδι ή μια παγίδα θανάτου χωρίς ειδικό δίπλωμα;.Ένας 42χρονος νεκρός, ένας ανήλικος στο νοσοκομείο και ένα ερώτημα: Γιατί οδηγούμε ATV χωρίς ειδική εκπαίδευση;

Το μοιραίο καλοκαιρινό «παιχνίδι»

Πριν καν προλάβει να μπει επίσημα το καλοκαίρι, ο «φόρος αίματος» στην άσφαλτο των ελληνικών τουριστικών προορισμών άρχισε να εισπράττεται. Το μεσημέρι μιας μοιραίας Τρίτης, στον κεντρικό επαρχιακό δρόμο Ρόδας – Αχαράβης στην Κέρκυρα, η ξένοιαστη βόλτα ενός 42χρονου Βρετανού τουρίστα και του ανήλικου γιου του μετατράπηκε σε τραγωδία. Για άγνωστη μέχρι στιγμής αιτία, η τετράτροχη μοτοσυκλέτα (ATV) –η γνωστή σε όλους μας «γουρούνα»– εξετράπη της πορείας της, πέρασε στο αντίθετο ρεύμα και κατέληξε σε έναν ελαιώνα.

Ο απολογισμός τραγικός: Ο πατέρας έχασε τη ζωή του και ο γιος του νοσηλεύεται με πολλαπλά τραύματα. Το συμβάν αυτό, που έρχεται στην απαρχή μιας ακόμη δυναμικής τουριστικής σεζόν, επαναφέρει στο προσκήνιο ένα μόνιμο, «καυτό» ερώτημα: Είναι οι γουρούνες ένα ακίνδυνο καλοκαιρινό παιχνίδι ή μια εν δυνάμει κινούμενη παγίδα;

Ο κίνδυνος και το κενό στην εκπαίδευση

«Κάθε καλοκαίρι λέμε τα ίδια, και έχουμε πει πολλές φορές πως τα οχήματα δεν τρακάρουν, οι οδηγοί τρακάρουν γιατί δεν ξέρουν πώς να τα χειριστούν», τονίζει με έμφαση ο Άρης Ζωγράφος, πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Εκπαιδευτών Οδήγησης και Κυκλοφοριακής Αγωγής.

Ο ίδιος χρησιμοποίησε έναν όρο που αποτυπώνει ανάγλυφα την ελληνική πραγματικότητα: Ο «τουρισμός της γουρούνας».«Είναι σαν να λέμε στους τουρίστες, “καλώς ήρθατε στη χώρα μας που όλα επιτρέπονται”. Έχουμε διαφορετικά διπλώματα για μοτοσικλέτα και δεν έχουμε ένα για ATV», εξηγεί ο κ. Ζωγράφος. Η «γουρούνα» αποτελεί έναν ιδιαίτερο υβριδικό συνδυασμό αυτοκινήτου και μοτοσυκλέτας, συγκεντρώνοντας, σύμφωνα με τους ειδικούς, τα πιο απαιτητικά οδηγικά χαρακτηριστικά και των δύο. Απαιτεί εντελώς διαφορετικό χειρισμό, τοποθέτηση βάρους του σώματος στις στροφές και αντανακλαστικά. Όταν όμως η ασφάλεια μετατρέπεται σε μία «ενοχλητική υποσημείωση» μπροστά στην εισροή τουριστικού συναλλάγματος, το αποτέλεσμα είναι πολλοί αναβάτες να τις αντιμετωπίζουν ως ακίνδυνα παιχνίδια παραλίας.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο κ. Κωνσταντίνος (Ιαβέρης) Μαρκουίζος , Αντιπεριφερειάρχης Οδικής Ασφάλειας στην Αττική. Επισήμανε ότι, αν και τα σύγχρονα ATV είναι τεχνολογικά πιο εξελιγμένα και εύκολα στην οδήγηση, παραμένουν ιδιαίτερα οχήματα.«Ο πολίτης που βρίσκεται σε νησί για διακοπές είναι πιο χαλαρός. Μπορεί να οδηγεί μία-δύο φορές τον χρόνο, αλλά θεωρεί τον εαυτό του άτρωτο», αναφέρει ο κ. Μαρκουίζος, προσθέτοντας τον παράγοντα του αλκοόλ και του κακού οδικού δικτύου. «Έχω δει κόσμο να παίρνει τις γουρούνες και να τρέχει με όσα χιλιόμετρα μπορεί, ρισκάροντας τις ζωές όλων. Χρειάζεται χειρισμός, γνώση και ενδεχομένως ξεχωριστό δίπλωμα».

Τι ισχύει στο εξωτερικό; Χρειάζεται διαφορετικό δίπλωμα;

Η συζήτηση για το αν πρέπει να θεσπιστεί ειδική άδεια οδήγησης για τα ATV και τα Side-by-Side (SsS) οχήματα δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο, η νομοθεσία διαφέρει ανάλογα με τη χρήση του οχήματος (εκτός δρόμου ή κυκλοφορία στο εθνικό δίκτυο).'

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Τα ATV και τα Side-by-Side που έχουν έγκριση τύπου για δημόσιους δρόμους ταξινομούνται συνήθως στις κατηγορίες (βαρέα τετράκυκλα) ή (ελκυστήρες/αγροτικά). Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, για την κίνησή τους στο οδικό δίκτυο απαιτείται δίπλωμα αυτοκινήτου (Κατηγορία Β) ή δίπλωμα για τετράκυκλα (Κατηγορία Β1), το οποίο περιλαμβάνει συγκεκριμένα όρια ηλικίας και κυβισμού.

Στις ΗΠΑ και την Αυστραλία: Για τη χρήση εκτός δρόμου (off-road), που είναι και η πιο διαδεδομένη, δεν απαιτείται κρατικό δίπλωμα οδήγησης, αλλά η νομοθεσία επιβάλλει αυστηρά πιστοποιητικά παρακολούθησης ειδικών σεμιναρίων ασφαλούς οδήγησης (ATV Safety Training), ειδικά για ανηλίκους, καθώς και αυστηρότατους περιορισμούς ανάλογα με την ηλικία και τα κυβικά του οχήματος.

Η έλλειψη μιας εξειδικευμένης, πρακτικής εξέτασης που να πιστοποιεί ότι ο αναβάτης γνωρίζει πώς συμπεριφέρεται το όχημα στις στροφές παραμένει το βασικό «αγκάθι» στο ελληνικό σύστημα, όπου η απλή κατοχή διπλώματος αυτοκινήτου δίνει αυτόματα το δικαίωμα οδήγησης ενός τόσο ιδιαίτερου οχήματος.

Η θέση της αγοράς: «Όχι σε οριζόντιες απαγορεύσεις»

Απέναντι στις φωνές που κατά καιρούς ζητούν την πλήρη απαγόρευση των ATV στα νησιά, ο Σύνδεσμος Εισαγωγέων Μοτοσυκλετών Ελλάδος (ΣΕΜΕ) παρεμβαίνει με μια ψύχραιμη προσέγγιση που βασίζεται στους αριθμούς. Με βάση τα επίσημα στατιστικά στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, η πραγματικότητα έχει δύο όψεις.

Στα τροχαία ατυχήματα, τα ATV αποτελούν ένα μικρό ποσοστό του συνόλου.
Οι 46 εμπλοκές των ATV αντιπροσωπεύουν μόλις το 0,23% του συνόλου.

Ο ΣΕΜΕ υπογραμμίζει ότι «άλλο η εμπλοκή σε τροχαίο και άλλο η υπαιτιότητα», εξηγώντας ότι το πρόβλημα είναι ξεκάθαρα εντοπισμένο τοπικά και εποχικά, κυρίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες σε συγκεκριμένα νησιά.

Η λύση, σύμφωνα με τους εισαγωγείς, δεν βρίσκεται στις τυφλές απαγορεύσεις που πλήττουν τη νόμιμη επιχειρηματικότητα, αλλά στους αυστηρούς ελέγχους των εταιρειών ενοικίασης που παρανομούν, στην ενίσχυση της παρουσίας της Τροχαίας και στην καλλιέργεια οδηγικής παιδείας.

Ο δεκάλογος της επιβίωσης: Οι βασικές συμβουλές για την ασφάλεια

Αν σκοπεύεις να οδηγήσεις ATV στις διακοπές σου, σκέψου καλά. Η «γουρούνα» δεν είναι παιχνίδι και δεν συγχωρεί λάθη. Η στιγμή που θα νιώσεις σιγουριά και θα αυξήσεις ταχύτητα, είναι και η πιο επικίνδυνη.

Πριν ξεκινήσεις φόρα κράνος (κανονικό και όχι διακοσμητικό) και ακολούθησε τις παρακάτω οδηγίες:

• Μην οδηγείς με σαγιονάρες.

• Έχε τα πόδια πάντα πάνω στα μαρσπιέ.

• Κάνε ήπιες κινήσεις στην οδήγηση (γκάζι και φρένο).

• Γέρνε το σώμα προς το εσωτερικό της στροφής.

• Αν το ATV σηκωθεί στις δύο πλαϊνές ρόδες άφησε το γκάζι και στρίψε το τιμόνι από την πλευρά που πατά στο έδαφος.

• Μην αλλάζεις απότομα πορεία (κίνδυνος ανατροπής).

• Στις απότομες ανηφόρες γείρε το σώμα ελαφρά προς τα εμπρός.

• Σε απότομες κατηφόρες γείρε το σώμα ελαφρά προς τα πίσω.

Η οδική ασφάλεια δεν είναι ζήτημα νόμων και απαγορεύσεων, αλλά επιλογών. Η επιλογή του να σεβαστείς το όχημα, τον εαυτό σου και τους γύρω σου είναι αυτή που θα καθορίσει αν οι καλοκαιρινές διακοπές θα επιστρέψουν ως μια όμορφη ανάμνηση ή ως μια ακόμη τραγική είδηση στα δελτία των οκτώ.